1
People with Disabilities are Experts
2
Full Participation
3
Cross-Disability Coalitions
4
Champions for your Cause
5
Defining Disability
Nguyên tắc 5:

Định nghĩa khuyết tật

Các luật chống phân biệt đối xử với người khuyết tật không nên chỉ định nghĩa khuyết tật dựa trên các chẩn đoán y khoa

Một người phụ nữ trẻ khuyết tật đang đi xe đạp một cách tự tin, thoải mái (xe đạp đã được sửa chữa điều chỉnh cho phù hợp với NKT)

Cơ sở lý luận  

Các luật chống phân biệt đối xử với người khuyết tật bắt đầu bằng việc thống nhất rằng người khuyết tật hoàn toàn có các khả năng, năng lực và giá trị như những người khác. Những luật này công nhận rằng người khuyết tật cần phải được hỗ trợ vì họ vốn dĩ đã không được hưởng các quyền lợi bình đẳng như những người khác, và những luật này cũng công nhận rằng gốc rễ của bất bình đẳng chính là sự không cân bằng đã có từ rất lâu trong các cơ hội kinh tế, xã hội và chính trị dành cho người khuyết tật (chứ không chỉ là hậu quả tự nhiên của việc chẩn đoán y khoa của một cá nhân). Các luật chống phân biệt đối xử với người khuyết tật công nhận nhiều yếu tố khác nhau, ví dụ như định kiến xã hội, quan niệm xã hội, sự thương hại không đúng chỗ và các rào cản về đi lại/ cơ sở hạ tầng, đã cản trở người khuyết tật phát huy được các tiềm năng của mình một cách tốt nhất. Các luật này:

  • Nên thừa nhận một sự thật rằng xã hội có phân biệt đối xử đối với người khuyết tật
  • Nên thừa nhận rằng các rào cản lâu dài về cơ sở hạ tầng, giao thông, xã hội, kinh tế, chính trị và văn hóa sẽ gây ra các tác động tiêu cực
  • Không nên định nghĩa khuyết tật bằng cách chỉ dựa trên các kết quả chẩn đoán y khoa

Khác với các luật chống phân biệt đối xử với người khuyết tật là các luật về lợi ích của người khuyết tật. Những luật này hầu như luôn luôn định nghĩa khuyết tật dựa trên các tiêu chí y khoa, và tập trung vào những gì mà người khuyết tật không thể làm được. Nhiều quốc gia, trong đó có Hoa Kỳ, có luật hoặc chính sách về lợi ích, ví dụ như hỗ trợ thu nhập, chăm sóc y tế chi phí thấp, hoặc các hình thức hỗ trợ khác cho người khuyết tật và gia đình của họ. Những luật này phục vụ cho một mục đích quan trọng và rất cần thiết đối với người khuyết tật – những người vốn dĩ đã không có cơ hội bình đẳng trong các lĩnh vực như việc làm, giáo dục, nhà ở và giao thông. 

Ví dụ 

Luật liên bang về Người khuyết tật Hoa Kỳ (ADA) có một định nghĩa với ba ý về khuyết tật. Ý thứ ba và ý thứ hai xác nhận rằng chính xã hội đã khiến một cá nhân trở nên khuyết tật do việc đối xử với cá nhân đó giống như cá nhân đó có vấn đề về thể chất hoặc tinh thần, và do vậy vô hình chung đã ngăn cản họ tham gia một cách trọn vẹn, hiệu quả và ý nghĩa trong xã hội.

  1. Ý thứ nhất: Liên quan nhiều nhất đến góc độ y khoa, định nghĩa khuyết tật là “sự mất chức năng hoặc sự suy yếu về thể chất hoặc thần kinh dẫn tới người khuyết tật hạn chế một hoặc nhiều hoạt động trong cuộc sống.”
  2. Ý thứ hai: nói rằng những người đã từng mất chức năng hoặc suy yếu về thể chất và thần kinh vẫn được coi là người khuyết tật (mặc dù hiện nay họ không còn khuyết tật nữa).
  3. Ý thứ ba: công nhận rằng một người được gọi là khuyết tật nếu người khác “cho rằng người đó đang có tình trạng như trên – đó là mất đi hoặc suy yếu một chức năng nào đó về thể chất hoặc thần kinh.”
6
Reasonable Accommodations
7
Checks and Balances
8
Specific Regulations
9
No Rights without Remedies
10
Common Cause Across Social Movements

Download All Principles (English DOC / PDF)

Download All Principles (Español DOC / PDF)

Download All Principles (Tiếng Việt DOC / PDF)

Download All Principles (Հայերեն DOC / PDF)