Một tổ chức phi chính phủ thúc đẩy quyền thông qua hợp tác với chính phủ, các mô hình dịch vụ và sự tham gia của cộng đồng người khuyết tật trong quá trình ra quyết định.
Một nhóm khoảng 40 người Việt Nam tham dự hội thảo về chính sách người khuyết tật.  Rất nhiều trong số họ là người khuyết tật và dùng xe lăn.

Khóa tập huấn về chính sách khuyết tật cho Người khuyết tật và lãnh đạo các Hội của Người khuyết tật

Các thành tựu đạt được 

Thông qua quan hệ hợp tác hiệu quả với các cơ quan chính phủ từ trung ương đến địa phương cũng như với người khuyết tật và tổ chức của người khuyết tật, VNAH đã triển khai nhiều hoạt động trợ giúp người khuyết tật, đóng vai trò then chốt trong việc giúp chính phủ Việt Nam đạt được các thành tựu quan trọng sau:

  • Luật Người khuyết tật đầu tiên của Việt Nam được ban hành;
  • Ban Điều phối các Hoạt động Hỗ trợ Người khuyết tật Việt Nam (NCCD) được thành lập;
  • Liên Hiệp hội về Người khuyết tật Việt Nam (VFD) và tổ chức của người khuyết tật tại địa phương được thành lập;
  • Công ước của Liên hợp quốc về Quyền của Người khuyết tật được phê chuẩn;
  • Đề án Trợ giúp Người khuyết tật được ban hành.
Các yếu tố thành công 

VNAH có thế mạnh trong việc huy động chuyên gia trong và ngoài nước, chia sẻ các mô hình hiệu quả cho các đối tác trong nước thông qua các hoạt động như: Tổ chức các chuyến tham quan, học tập kinh nghiệm quốc tế cho quan chức chính phủ, lãnh đạo tổ chức của người khuyết tật; tiến hành các nghiên cứu, đánh giá về lợi ích kinh tế - xã hội trong việc đảm bảo quyền và cơ hội bình đẳng cho người khuyết tật.

Thông qua hỗ trợ của VNAH, các nhà hoạch định chính sách của Việt Nam có cơ hội được tiếp cận và học hỏi kinh nghiệm quốc tế về chính sách và mô hình cung cấp dịch vụ trợ giúp NKT, được trao đổi kinh nghiệm với các quan chức chính phủ, các nhà cung cấp dịch vụ và các nhóm vận động chính sách của nước bạn. Từ đó, họ được nâng cao nhận thức về các chính sách và dịch vụ trợ giúp người khuyết tật.

Ngoài ra, trong quá trình hoạch định chính sách trợ giúp NKT, VNAH cũng hỗ trợ đối tá chính phủ tổ chức nhiều buổi tọa đàm, hội thảo nhằm tham vấn ý kiến và tăng cường đối thoại giữa các cơ quan chính phủ, người khuyết tật và các nhà vận động chính sách.

Nhằm hỗ trợ quá trình vận động chính sách, VNAH còn triển khai nhiều mô hình cung cấp dịch vụ trực tiếp cho người khuyết tật trong các lĩnh vực giáo dục, xã hội và phục hồi chức năng. VNAH cũng chia sẻ các bài học kinh nghiệm và mô hình trợ giúp NKT hiệu quả tại địa phương với các cơ quan chính phủ. Nhiều mô hình và cách làm hiệu quả đã được đưa vào các chính sách và kế hoạch quốc gia về trợ giúp NKT.

Một ví dụ điển hình là VNAH đã hợp tác thành công với các doanh nghiệp trong việc đào tạo tại nơi làm việc cho NKT, khuyến khích tuyển dụng NKT và thành lập Hội đồng doanh nghiệp nhằm thúc đẩy việc làm cho người khuyết tật (Hội Đồng Dải Băng Xanh – BREC). Hiện nay Hội đồng này có hơn 250 thành viên, bao gồm các doanh nghiệp trong nước và nước ngoài hoạt động tại Việt Nam. Các hoạt động của Hội đồng đã góp phần tạo việc làm cho hơn 2000 người khuyết tật trên cả nước.

VNAH nhận thấy các cơ quan chính phủ đều mong muốn xây dựng một xã hội hòa nhập, nơi người khuyết tật được tạo điều kiện để phát huy năng lực. Tuy nhiên, các cơ quan này cần được hỗ trợ kỹ thuật, cũng như được chia sẻ các mô hình hiệu quả, phù hợp với điều kiện của Việt Nam. Điều quan trọng là các hỗ trợ kỹ thuật cần dựa trên bằng chứng và kinh nghiệm thực tiễn ở địa phương.

Hợp tác chặt chẽ với đối tượng hưởng lợi cũng là yếu tố quyết định thành công trong hoạt động của VNAH. Từ những ngày đầu hoạt động, VNAH đã hỗ trợ nâng cao năng lực cho lãnh đạo các tổ chức của người khuyết tật, các tổ chức của NKT và các nhóm tự lực; đồng thời giúp họ tham gia vào quá trình hoạch định và thực thi chính sách. Các hoạt động cụ thể bao gồm thúc đẩy chia sẻ thông tin, nâng cao nhận thức của người khuyết tật về các quyền và lợi ích chính đáng của họ, hỗ trợ thành lập các tổ chức của NKT. Thông qua các tổ chức này, người khuyết tật có tiếng nói mạnh mẽ hơn, tự tin hơn và được nâng cao năng lực để vận động cho quyền và lợi ích chính đáng của họ.

Các cơ quan chính phủ nhận thấy quá trình hoạch định chính sách trợ giúp NKT cần có sự tham gia của NKT bởi họ chính là người hiểu rõ khả năng và các quyền họ được hưởng. Các tổ chức của người khuyết tật cũng cần tham gia vào quá trình thực thi chính sách và chương trình trợ giúp người khuyết tật.

VNAH cũng đóng vai trò quan trọng thúc đẩy sự ra đời của Liên Hiệp Hội Người khuyết tật Việt Nam cũng như các hội thành viên ở một số tỉnh. Nhiều tổ chức trong số này đã trở thành đối tác tin cậy của cơ quan chính phủ và các tổ chức phi chính phủ trong vận động chính sách và cung cấp dịch vụ trực tiếp.

Mô hình từ thiện coi người khuyết tật là đối tượng bảo trợ đã không còn phù hợp và đi ngược lại cách tiếp cận dựa trên quyền theo Công ước của Liên hợp quốc về quyền của người khuyết tật. Do vậy, VNAH chú trọng đến các hoạt động nâng cao năng lực cho đối tác; lồng ghép cách tiếp cận dựa trên quyền vào chính sách và chương trình trợ giúp người khuyết tật; lồng ghép vấn đề khuyết tật vào kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội các cấp. VNAH tin tưởng cộng đồng người khuyết tật và các tổ chức của người khuyết tật sẽ ngày càng lớn mạnh và trở thành đối tác tin cậy của chính phủ trong việc xây dựng một xã hội hòa nhập, đảm bảo quyền và cơ hội bình đẳng cho tất cả mọi người.

Giới thiệu về tác giả 

Tác giả của bài viết trên là ông Bob Horvath, đang làm việc tại Hội Trợ Giúp Người Khuyết Tật Việt Nam (VNAH) - một tổ chức phi chính phủ Hoa Kỳ đã và đang triển khai các chương trình trợ giúp người khuyết tật Việt Nam trong 25 năm qua. Thông qua nhiều nguồn tài trợ (trong đó chủ yếu là từ Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ - USAID), VNAH đã hỗ trợ chính phủ Việt Nam xây dựng và thực thi nhiều chính sách, chương trình nhằm thúc đẩy quyền và hòa nhập xã hội của người khuyết tật. Để tìm hiểu thêm về VNAH, hãy truy cập trang web: http://www.vnah-hev.org/.

BẠN làm gì để cải thiện quyền của NKT?

Hãy chia sẻ cho chúng tôi biết về chiến luợc của bạn.

Chia sẻ ngay bây giờ!