Bằng nỗ lực của bản thân cùng hỗ trợ của mọi người, Ron và Mary đã có thể rời khỏi cơ sở điều trị tập trung tại Oregon [được biết đến dưới tên gọi “Trung tâm Đào tạo Fairview” (Fairview Training Center)] và họ đã sống hòa nhập thành công tại cộng đồng tro
Ảnh chụp chân dung một người đàn ông và một phụ nữ cao tuổi đứng trước tường nhà mình và đang mỉm cười với máy quay. Người đàn ông mặc áo sơ-mi cài cúc dài và người phụ nữ khoác áo len cardigan bên ngoài một chiếc áo sơ-mi.

Ron và Mary bên ngoài căn nhà của mình tại cộng đồng.

Các thành tựu đạt được 

Hầu hết chúng ta đều được định nghĩa bởi những câu chuyện: những chuyện chúng ta kể về mình và những chuyện người khác (gia đình, bạn bè và đồng nghiệp) kể về chúng ta. Những câu chuyện này định hình cách thức chúng ta nhìn nhận lẫn nhau. Những chuyện về sự lạc quan, lòng dũng cảm và giàu nghị lực cho chúng ta thấy rằng trên đời này có những con người thật phi thường. Tuy nhiên, nếu đó là những câu chuyện bi quan, làm giảm giá trị và tiêu cực thì giả thiết về các khả năng trở nên hạn hẹp và bị hãm lại tương tự theo đó. Đó là chuyện đã xảy ra với Mary và Ron.

Trong suốt thời ấu thơ và thanh niên của mình, Mary và Ron đã bị cầm chân trong một cơ sở điều trị tập trung lớn dành cho người thiểu năng trí tuệ ở Salem, Oregon, được biết đến với tên gọi Fairview Training Center. Câu chuyện những người khác kể về họ đến từ đánh giá của chuyên gia trong đó sử dụng những từ ngữ như “vô trách nhiệm”, “vẻ ngoài không có gì nổi trội”, “nhu nhược”. Bằng chính nỗ lực của mình và sự giúp đỡ của người khác, Mary và Ron đã có thể chuyển ra khỏi cơ sở điều trị tập trung khi cả hai tầm hơn 20 tuổi. Ron và Mary xin phép để chuyển ra khỏi cơ sở điều trị tập trung. Họ thuyết phục một vài thành viên gia đình hỗ trợ việc chuyển đi này. Chậm mà chắc, họ bắt đầu thay đổi câu chuyện của mình. Dần dần, những từ như “chăm chỉ”, “tốt bụng” và “tử tế” bắt đầu có mặt trong những câu chuyện nói về họ. Khi ra khỏi cơ sở điều trị để sống hòa nhập tại cộng đồng, Ron và Mary đã cho thấy sự kiên định và quyết tâm để đạt được mức độ tự lập nhất có thể: tìm việc họ thích làm và gia nhập nhóm những người vận động cho quyền của người thiểu năng trí tuệ (tên của nhóm này là “People First").

Theo thời gian, Ron và Mary trở thành vợ chồng và bắt đầu chia sẻ cuộc sống cùng nhau tại cộng đồng trong gần 50 năm. Ron (giờ đây đã 82 tuổi) và Mary (giờ đây đã 75 tuổi) đã gặt hái được rất nhiều kết quả tích cực trong vòng 50 năm này, nhưng thành tựu lớn nhất chính là kiểm soát được câu chuyện tạo dựng nên cuộc đời họ.

Các yếu tố thành công 

Một trong những cách để thay đổi câu chuyện - và mở rộng các khả năng - chỉ là nỗ lực đơn giản để thực hiện điều gọi là “giả định có năng lực”. Trong nhiều năm liền, những người bị thiểu năng trí tuệ bị định nghĩa một cách tiêu cực theo những hạn chế mà xã hội nói chung và các chuyên gia nói riêng áp đặt lên họ. Các cơ hội cho họ bị đóng lại do năng lực của họ bị mặc định là không đáp ứng được các cơ hội đó. Trong một vài thập kỷ gần đây, những nhà hoạt động tự thân, thành viên gia đình và một số chuyên gia đã tranh luận nhằm lật lại những mặc định này. Chiến lược “giả định có năng lực” đã thay thế cho những suy nghĩ lối mòn về “giả định không có năng lực”. Thay đổi không xảy ra một sớm một chiều. Giả định làm được không có nghĩa là không cần đến những hỗ trợ hiệu quả và lâu dài. Trên thực tế, NKT luôn cần những hỗ trợ hiệu quả và lâu dài. Điều này có nghĩa là: khi phát sinh bất cứ vấn đề gì, hoặc khi bất cứ chương trình gì thất bại thì nguyên do dẫn tới vấn đề hoặc thất bại chính là phương thức và chất lượng hỗ trợ, chứ không phải là những khiếm khuyết cá nhân như đã gán cho Ron và Mary trước đây. Nếu việc sắp xếp công việc cho NKT không thành công thì “giả định có năng lực” trong trường hợp này có thể là tìm công việc phù hợp hơn cho người lao động thay vì giả định rằng lỗi nằm ở sự hạn chế về năng lực cá nhân của người đó. Giả định có năng lực bắt đầu bằng việc lắng nghe những giao tiếp bằng cử chỉ thay vì lời nói và các câu chuyện về tinh thần vươn lên và các giá trị bản thân.

Ron và Mary đã thành công bên ngoài cơ sở điều trị tập trung trước tiên là nhờ những nỗ lực của riêng họ, nhưng đồng thời cũng là do xung quanh họ có một cộng đồng hỗ trợ gồm bạn bè và các chuyên gia biết rõ về chuyện của họ, và vui mừng kể những câu chuyện này tới người khác. Chúng ta cần có thêm nhiều hơn những câu chuyện về những NKT vượt khó và có khả năng sống độc lập như Ron và Mary. Giả định có năng lực là một cách để biến những câu chuyện này trở thành hiện thực.

Giới thiệu về tác giả 

Ron và Mary đã sống cả đời họ ở Oregon và có nhiều năm tham gia các hoạt động vận động cộng đồng vì quyền lợi của NKT. Hiện nay họ đã nghỉ hưu nhưng vẫn tiếp tục hoạt động trong cộng đồng. Phil Ferguson đã biết Ron và Mary gần 40 năm và thường phỏng vấn họ về kinh nghiệm cũng như những cách nhìn nhận sự việc của họ.

BẠN làm gì để cải thiện quyền của NKT?

Hãy chia sẻ cho chúng tôi biết về chiến luợc của bạn.

Chia sẻ ngay bây giờ!