Ở tiểu bang Quintana Roo của Mexico, những NKT và các tổ chức đồng minh đã hợp tác với nhau để ngăn chặn thành công việc thông qua một đạo luật phân biệt đối xử với NKT và thay vào đó là ban hành một luật hòa nhập hơn
Một nhóm phụ nữ và nam giới đang đứng trước một biểu ngữ. Một số người trong số họ sử dụng xe lăn.

Một nhóm người từ phong trào trong một diễn đàn tham vấn về điều 4.3 của Công ước Quốc tế về Quyền của NKT 

Các thành tựu đạt được 

Vào tháng 11 năm 2012, Ủy ban Đại hội Lập pháp thứ mười ba của tiểu bang Quintana Roo đã đề xuất cải cách Luật Bảo vệ và Phát triển Hoà nhập cho NKT của tiểu bang Quintana Roo. Theo luật này, tự kỷ được coi là một căn bệnh cần phải điều trị, cần can thiệp về y tế; và người tự kỷ cần được chú ý đặc biệt hơn so với những NKT khác.

Các nội dung cải cách đã được soạn thảo và phê duyệt bởi Ủy ban trên mà không có sự tham vấn với NKT ở tiểu bang Quintana Roo. Điều này đã vi phạm trực tiếp các điều khoản từ 1-8 của Hiến pháp Mê-hi-cô, đảm bảo quyền kiến nghị và bảo vệ quyền tự do hiến pháp. Cải cách pháp lý được đề xuất cũng không phù hợp với Công ước Liên hợp quốc về quyền của NKT (gọi tắt tiếng Anh là CRPD) và một số quy định khác của liên bang.

Để ứng phó với những nội dung cải cách pháp lý mang tính phân biệt đối xử đó, các tổ chức xã hội dân sự và các tổ chức của và vì NKT ở tiểu bang Quintano Roo đã bắt đầu một phong trào gọi là “Nada de Nosotros Sin Nosotros” (tiếng Bồ Đào Nha có nghĩa là “Tất cả những gì liên quan tới chúng tôi thì phải có sự tham gia của chúng tôi”). Phong trào này đã giúp ngăn chặn những nội dung cải cách pháp lý bất hợp lý đó có hiệu lực. Những người khởi xướng phong trào đã làm việc với Cơ quan lập pháp để đưa ra những sửa đổi mới phù hợp với những mô hình xã hội của NKT và các nguyên tắc của CRPD.

Các yếu tố thành công 

Gửi đơn khiếu nại với số lượng lớn

Theo chiến lược ban đầu của phong trào, mỗi tổ chức xã hội dân sự, mỗi nhóm tự lực, mỗi NKT và gia đình họ sẽ đều nộp một đơn khiếu nại tới Ủy ban Nhân quyền tại địa phương. Để nộp đơn khiếu nại tới Ủy ban Nhân quyền tại địa phương và tham gia hiệu quả các thủ tục tố tụng, mỗi thành viên cần nghiên cứu các luật hiện hành của Mê-hi-cô về quyền của NKT và nắm vững CRPD để có các lập luận pháp lý cho việc phản đối, ngăn chặn các cải cách pháp lý bất hợp lý.

Các đơn khiếu nại đã được đệ trình lên Thống đốc tiểu bang và Chủ tịch Ủy ban Đại hội lập pháp thứ mười ba. Tổng cộng có 21 đơn khiếu nại đã được thu thập, thu hút sự chú ý của báo chí. Vì thế, chúng tôi đã có được sự hỗ trợ của báo chí trong việc công khai vấn đề này một cách rộng rãi trên các phương tiện thông tin đại chúng.

Luôn cập nhật thông tin về nhân quyền

Chúng tôi thấy cần phải luôn luôn được cập nhật về các vấn đề nhân quyền. Điều này có lợi cho chúng tôi vì giờ đây chúng tôi có thể hiểu sâu hơn về các cơ chế của Ủy ban Nhân quyền để có thể giúp đỡ NKT. Các thành viên của Ủy ban ngồi ở hai bên trong quá trình giải đáp đơn khiếu nại giữa chúng tôi và các quan chức. Vai trò của họ rất thụ động, vì vậy nên cần phải cập nhật trong cho các thành viên trong phong trào về chủ đề này. Kết quả là chúng tôi đã nhận được sự công nhận lớn hơn từ các tổ chức dân sự để bảo vệ các quyền con người.

Hãy luôn kiên định với những đề nghị của chúng ta

Khi đơn khiếu nại của chúng ta đã thu hút được sự quan tâm, chú ý từ các cơ quan nhà nước thì lúc đó chúng ta có thể tổ chức một số cuộc họp với các quan chức cấp cao và thương lượng vị thế của chúng ta. Mặc dù họ yêu cầu chúng tôi rút đơn khiếu nại mà chúng tôi đã nộp cho Ủy ban Nhân quyền nhưng chúng tôi vẫn giữ vững sự kiên định. Chúng ta chỉ rút đơn khiếu nại khi chính quyền ban hành một luật mới dựa trên các quyền và tinh thần của CRPD.

Tìm kiếm trợ giúp pháp lý

Chúng ta cần có luật sư đại diện để giúp chúng ta bảo vệ các quyền của NKT. Chúng tôi đã yêu cầu sự giúp đỡ của Liên hiệp hội NKT trí tuệ Mê-hi-cô (gọi tắt là CONFE). Họ đã ủng hộ chúng tôi bằng cách kết nối chúng tôi tới Emmanuel Cardenas, Esq.- một chuyên gia về pháp luật quốc gia và quốc tế về NKT.

Hợp tác trong cùng một giải pháp

Vào ngày 12/12/2012, Uỷ ban phong trào “Tất cả những gì liên quan tới chúng tôi thì phải có sự tham gia của chúng tôi” đã làm việc với các cán bộ tư pháp của Uỷ ban Đại hội Lập pháp thứ mười ba để soạn thảo một sáng kiến mới mang tên “Luật vì sự phát triển và hoà nhập của NKT” tại tiểu bang Q. Roo. Đây là một luật dựa trên quyền và nguyên tắc hòa nhập. Luật này đã được công bố chính thức vào ngày 30/07/2013.

Giới thiệu về tác giả 

Alejandra Becerril Amador (Bác sĩ tâm thần) là giám đốc của hai tổ chức xã hội dân sự hoạt động vì quyền của NKT:

Hiệp hội Trẻ em Đặc biệt hoạt động về mảng phục hồi chức năng và giáo dục cho trẻ em và người lớn khuyết tật. Hiệp hội này đã hoạt động tại Cancún và Quintana Roo trong 19 năm qua.

Hiệp hội APAFHDEM hoạt động về quyền của thanh niên và người lớn khuyết tật trí tuệ trong các lĩnh vực làm việc hòa nhập và sống độc lập. Hiệp hội này đã hoạt động ở Cancún và Quintana Roo trong 23 năm qua.

Cả hai tổ chức đều liên kết với CONFE và đã được CONFE đào tạo nhiều về CRPD.

BẠN làm gì để cải thiện quyền của NKT?

Hãy chia sẻ cho chúng tôi biết về chiến luợc của bạn.

Chia sẻ ngay bây giờ!