Երբ ֆինանսավորումը բավարար չէր, Ագաթ ՀԿ-ն մոբիլիզացրեց համայնքին՝ նվիրաբերություն, կամավորներ և այլ անհրաժեշտ միջոցներ ձեռք բերելու համար, որպեսզի իրենց երազանքը իրականություն դառնա:
 Երեք երեխա միասին նստած են կարուսելի վրա: Մեկ երեխա նստած է նստարանին, մինչ մյուս երկուսը օգտագործում են անվասայլակ:  Մեծերը լուսանկարում և տեսանկարահանում են երեխաներին:

Երեխաները խաղում եմ  անվասայլակից օգտվողների համար մատչելի կարուսելի վրա  Հայաստանի Գյումրի քաղաքում

Ձեռքբերումը 

Նախադրյալը:

Հայաստանի Գյումրի քաղաքում կան ավելի քան 600 հաշմանդամություն ունեցող երեխաներ, և նրանց մեծ մասը մեկուսացված են իրենց տներում: Մենք հավատում ենք, որ ներառումը պետք է սկսել վաղ տարիքից, երբ հաշմանդամություն ունեցող և չունեցող երեխաները հաճախում են նույն դպրոցը և խաղում նույն վայրերում: Մեր համայնքում երեխաների խաղի համար նախատեսված բոլոր տարածքները և կառույցները մատչելի չեն հաշմանդամություն ունեցող երեխաներին:

Իմ մասնագիտության շնորհիվ ես հնարավորություն եմ ունեցել ճանապարհորդելու ամբողջ աշխարհով, և յուրաքանչյուր ուղևորություն իր դրական ազդեցությունն  է ունենում մեր ապագա ծրագրերի վրա: 2014 թ-ին  ԱՄՆ Պետդեպարտամենտի «Սպորտ հանուն հաջողության» փոխանակման ծրագրի շրջանակներում Մոբիլիթի Ինթերնեշնլ կազմակերպության կողմից  հյուրընկալվեցի  ԱՄՆ - ում: Ուղևորության ընթացքում ես հնարավորություն ունեցա այցելել մատչելի խաղահրապարակ՝ ԱՄՆ-ի Օրեգոն նահանգի Պորտլանդ քաղաքի Հարփեր խաղահրապարակ: Դրանից հետո  իմ երազանքն էր ունենալ նմանատիպ վայր իմ հայրենի քաղաքում:  Բայց երբ  զրուցեցի Հարփեր խաղահրապարակի հիմնադիրներից մեկի հետ, պարզվեց, որ նրանք ներդրել են շատ ավելի մեծ գումար, քան այն դրամաշնորհի գումարը, որ մենք ստացել էինք: Ուստի մեր ձգտումը իրականացնելու համար մենք մշակեցինք մի հրաշալի ռազմավարություն՝ մոբիլիզացնել տեղական իշխանություններին,  գործարարներին և համայնքի անդամներին նախաձեռնության շուրջ:

Ծրագիրը

ՄԱԿ-ի Կանանց Գիլդիայի առատաձեռն աջակցության շնորհիվ «Ագաթ» ՀԿ-ն 2014-2015թ.թ. իրականացրեց «Խաղահրապարակ բոլորի համար» ծրագիրը և Գյումրիում կառուցեց  ներառական խաղահրապարակ: Մեր նախագիծը նախատեսված է նպաստելու  տարբեր տեսակի հաշմանդամություն ունեցող երեխաների (ֆիզիկական, տեսողական, լսողական և մտավոր խնդիրներ) սոցիալական ինտեգրմանը: Խաղահրապարակը իր տեսակով առաջինն է Գյումրիում  և այն պատրաստվել է Համընդհանուր Դիզայնի չափանիշներին համապատասխան, որը նշանակում է, որ խաղահրապարակը ստեղծվել է ոչ միայն հաշմանդամություն ունեցող երեխաների համար, այլ դա մի տարածք է, որտեղ բոլոր սարքավորումները աշխատում են բոլորի համար:

Խաղահրապարակը տեղադրվեց Նորավան թաղամասում և այն խաղահրապարակն է միակն է տարածքում: Երեխաները այնքան ուրախ էին, որ չէին կարող սպասել մինչև տարածքի վերակառուցումն ամբողջությամբ կավարտվեր: Խաղահրապարակը կառուցվել է հարթ մակերեսի վրա և այն ունի թեքահարթակներ, որոնք թույլ են տալիս տեղաշարժման համար սարքեր օգտագործող երեխաներին մուտք գործել խաղի աշտարակներ և օգտվել սղարաններից: Կան տարբեր տեսակի ճոճանակներ, այդ թվում նաև անվասայլակ օգտագործող երեխաների համար ճոճական: Բացի այդ, կան բրայլյան և հայկական ժեստերի լեզվի այբուբեններով ցուցանակներ:

Համատեղ ջանքերի շնորհիվ՝   2015 թ.-ի  հուլիսի 14-ին կազմակերպվեց խաղահրապարակի պաշտոնական բացման արարողությունը: Ավելի քան 200 մարդ էր մասնակցում  միջոցառմանը, այդ թվում՝ Գյումրիի քաղաքապետը, քաղաքապետի տեղակալները,  Շիրակի  փոխմարզպետը, քաղաքապետարանի և մարզպետարանի ներկայացուցիչներ, երեխաների իրավունքների պաշտպանության բաժնի պետը, համայնքի անդամները,  հաշմանդամություն ունեցող և չունեցող երեխաները  և  ԶԼՄ-ները:

 «Մեծ բավականության զգացում էր տեսնել ուրախություն հաշմանդամություն ունեցող երեխաների  աչքերում,  երբ նրանք հասկանում էին, որ  կարող են  զվարճանալ խաղահրապարակում հաշմանդամություն չունեցող իրենց ընկերների հետ միասին »:

Ակնհայտ էր, որ երեխաները որևէ տարբերություն չէին դնում իրենց ընկերների կարողությունների միջև:  Ընդհակառակը, նրանք փորձում էին աջակցել միմյանց և խաղալ միասին:  Խաղահրապարակը դարձել է ոչ միայն թաղամասի, այլև քաղաքի տարբեր մասերում ապրող երեխաների ամենասիրված վայրերից մեկը: Խաղահրապարակը բազմաթիվ առավելություններ ունի: Երեխաների  ծնողները այժմ հնարավորություն ունեն շփվել միմյանց հետ, մինչ նրանց երեխաները բավականություն են ստանում խաղալուց: Բացի այդ, տեղական իշխանությունները պատրաստվում են խաղահրապարակի կողքին կառուցել ֆուտբոլի դաշտ:

Ինչը աշխատեց 

Ագաթ ՀԿ-ի կողմից իրականացված բոլոր ծրագրերի հիմքում եղել են մարդու իրավունքները, և մեր առաջնահերթությունն է ներառումը , այլ ոչ թե ինտեգրումը: Չնայած նրան, որ դրամաշնորհի գումարը քիչ էր, մենք  շատ էինք ցանկանում խաղահրապարակում ապահովել որքան հնարավոր է շատ ներառական խաղեր: Ուստի մեր ռազմավարությունն էր ներգրավել մեր համայնքին,  որպեսզի օգնի մեզ իրականացնել  այս հրաշալի ու եզակի նախաձեռնությունը: Մենք աշխատեցինք ներքևում նշված երեք հիմնական խմբերի հետ: Այս բոլոր գործընկերների հետ համագորցակցելիս ես սովորեցի, թե որքան կարևոր է ցույց տալ, որ արդյունքը լինելու է փոխշահավետ, և պետք է շեշտել, որ ես պատրաստ եմ տեխնիկական աջակցություն ցուցաբերել գործընթացի բոլոր փուլերի ընթացքում:

1. Գործարար համայնքը

Նախքան  ֆինանսավորում ստանալու համար  ծրագրի առաջարկը ներկայացնելը, ես հանդիպեցի  Գյումրիի Մագնոն բիզնես կենտրոնի  գործադիր տնօրենի հետ: Մագնոնը Հայաստանում խաղահրապարակներ և  սպորտային սարքավորումներ արտադրող միակ արտոնագրված ընկերությունն է: Ես բացատրեցի նրան ներառական խաղահրապարակի հետ կապված իմ երազանքի մասին և հարցրեցի, թե արդյոք հնարավոր է ստեղծել այն: Նա ազնվորեն ասաց, որ նրանք ներառական խաղահրապարակ ստեղծելու փորձ չունեն, սակայն նա շատ էր հետաքրքրված և ոգևորված: Ես ասացի նրան, որ երկուսիս համար էլ այդ ծրագիրը լինելու է փորձնական, և այն  կբարձրացնի իրենց ընկերության համբավը, քանի որ Հայաստանը ներկայումս աշխատում է ներառման ուղղությամբ: Փորձը կոգևորի մյուսներին նրանց դիմել՝ Հայաստանի տարբեր վայրերում նմանատիպ խաղահրապարակներ կառուցելու համար: Ես իմ պատրաստակամությունն հայտնեցի՝  աջակցելու նրան խաղահրապարակի ստեղծման յուրաքանչյուր փուլում:

Առաջին հանդիպումից հետո մենք արդեն կապի մեջ էինք Մագնոնի հետ: Ես աշխարհի տարբեր ներառական խաղահրապարակների տեսահոլովակներ և նկարներ էի ուղարկում, և մենք քննարկում էինք, թե ինչպես կարող ենք  այդ գաղափարները հարմարեցնել Հայաստանում: Ճոճանակներ և խաղեր ընտրելիս, ինչպես նաև խաղահրապարակի վերջնական դիզայնը հաստատելիս՝ Ագաթ ՀԿ-ի աշխատակիցները մշտապես համագործակցում էին Մագնոնի հետ: Նրանք մեծ զեղչեր կիրառեցին մեզ համար, և նույնիսկ մի ճոճանակ նվիրեցին խաղահրապարակին: Նրանց համար դա  ոգեշնչող փորձ էր:

2. Տեղական իշխանությունները

Սկզբում ես հանդիպեցի Գյումրու ավագանու անդամի հետ: Նա շատ ուրախ էր, որ մենք նախատեսում ենք ունենալ խաղահրապարակը մեր թաղամասում: Ես ասացի նրան, որ  կարող ենք տեղադրել խաղահրապարակը Ագաթ  ՀԿ-ի գրասենյակի բակում, սակայն ուզում ենք էինք, որ ավելի շատ երեխաներ օգտվեն խաղահրապարակից: Սա նշանակում էր, որ մեզ  ավելի մեծ տարածք է անհրաժեշտ: Մեր թաղամասի ավագանին հանդիպում կազմակերպեց Գյումրու քաղաքապետի և փոխքաղաքապետի հետ, որպեսզի ես ներկայացնեմ և բացատրեմ խաղահրապարակի և տարածքի անհրաժեշտությունը: Մեր քաղաքապետը շատ բաց է համագործակցության համար և նա ողջունեց մեր նախաձեռնությունը:

Սակայն  նրանք ուզում էին, որ  մենք տեղադրեինք խաղահրապարակը քաղաքի այլ  թաղամասում, որտեղ արդեն խաղահրապարակ կար: Ես շնորհակալություն հայտնեցի առաջարկի համար, բայց  խնդրեցի նրանց տարածք տրամադրել մեր թաղամասում, որտեղ ոչ մի խաղահրապարակ չկար: Ես նրանց ասացի, թե ինչ տարածք ի նկատի ունեի: Սակայն այդ տարածքը շատ անմխիթար և  ամայի վիճակում էր, և շատ աշխատանք կպահանջվեր տարածքը բարելավելու համար: Ես նրանց խոստացա հանդիպել համայնքի անդամների հետ և  հարցնել, թե արդյոք  նրանք պատրաստ են անվճար աշխատել և բարեկարգել տարածՄՄքը: Քանի որ, մեր նախաձեռնությունը փոխշահավետ էր, նրանք համաձայնվեցին աշխատել իմ առաջարկի ուղղությամբ:  Գյումրիի քաղաքապետարանը  ոգևորված էր այս նախաձեռնությամբ և խաղահրապարակի համար անվճար տարածք տրամադրեց, ներդում ունեցավ այն վերականգնելիս և վերակառուցելիս, և  չորս նստարաններ նվիրաբերեց խաղահրապարակին:

3. Համայնքի անդամները

Ես հանդիպեցի մեր թաղամասի ակտիվ անձանցից մեկին, պատմեցի նրան մեր նախաձեռնության մասինը և խնդրեցի  նրան հավաքել ևս տաս ակտիվ համայնքի անդամների և երեկոյան գալ մեր կազմակերպություն՝ հանդիպման համար: Ես միշտ կհիշեմ այդ երեկոն՝  ժպիտը դեմքիս: Մի երիտասարդ կին և ավելի քան տաս տղամարդիկ այցելեցին մեզ: Մեր գործունեության  ընթացքում ես զգացի, որ վաստակել եմ մեծ վստահություն համայնքում: Ես բացատրեցի, որ ինձ արդեն առաջարկել են մեկ այլ տարածք  խաղահրապարակի համար  այլ թաղամասում, սակայն ես ուզում եմ մի լավ բան անել մեր թաղամասի համար: Նրանք ևս հետաքրքված էին, քանի որ դա շատ օգտակար էր լինելու հենց իրենց երեխաների համար:

Համայնքի բնակիչները  շատ մոտիվացված էին, և նրանցից շատերը  զօր ու գիշեր առանց  որևէ  վճարման աշխատեցին՝  վերակառուցելու և բարեկարգելու խաղահրապարակի տարածքը: Նրանք ծառեր տնկեցին, ծաղիկներ աճեցրին , ամեն օր  խնամում են դրանք  և մաքրում են տարածքը:

Հեղինակի մասին 

Կարինե Գրիգորյանը  Ագաթ հատուկ կարիքներով կանանց կենտրոն ՀԿ-ի հիմնադիրն է:

Ագաթ կենտրոնը պաշտպանում է հաշմանդամություն ունեցող երիտասարդների, հիմնականում կանանց, իրավունքերը Հայաստանում՝ նրանց առաջնորդության և մասնագիտական կարողությունների  զարգացնելու և հզորացման միջոցով: Կազմակերպությունը համագործակցում է տարբեր տեղական, ազգային և միջազգային կազմակերպությունների հետ՝ իր ռազմավարական նպատակներին հասնելու համար: Ես հրավիրվել եմ  ՄԱԿ-ի գրասենյակ Նյու Յորքում, ԱՄՆ-ում , որպեսզի զեկուցեմ  Հայաստանում հաշմանդամություն ունեցող կանանց իրավիճակի մասին: Ես աշխատում եմ, որպեսզի ազգային զարգազման ծրագրերը և օրակարգերը ներառական լինեն հաշմանդամության և գենդերային տեսանկյունից: Ես  Շիրակի մարզում հաշմանդամություն ունեցող անձանց շահերի պաշտպանությամբ զբաղվող պետական հանձնաժողովի անդամ եմ: Իմ ձգտումն է  Հայաստանում ստեղծել ներառական միջավայր և  իմ երազանքն է խթանել  հաշմանդամություն ունեցող կանանց ներգրավվածությունը որոշումների կայացման գործընթացում՝  նրանց քաղաքական մասնակցության հմտությունները զարգացնելու միջոցով:

Ինչպե՞ս եք ԴՈՒՔ բարելավել հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրավունքները:

Պատմեք մեզ ձեր ռազմավարության մասին:

Կիսվեք մեզ հետ հիմա: